— Diskutimi i deputetit Namik Dokle — Zoti kryetar, kolegë deputetë, Dua ta filloj fjalën time me një përgënjeshtrim të një njoftimi tërësisht të pavërtetë që është bërë në fund të raportit të komisionit parlamentar për çështjen Fatos Nano. Aty thuhet se specialistët dhe ekspertët e huaj të ftuar nga komisioni qenkëshin pajtuar me përfundimet e komisionit. Kjo është një gënjeshtër e pacipë, e paturpshme. Specialistët e huaj nuk janë shprehur askund, kurrë, për përfundimet e këtij komisioni. Ata jo vetëm që e vlerësuan raportin e tyre si një punë profesionale, por në takimin që zhvilluan me opozitën parlamentare deklaruan se pyetjet që u ishin drejtuar ishin të porositura nga qeveria dhe se disa pyetjeve u kishin dhënë të njëjtat përgjigje që ua kishin dhënë ekspertëve të mëparshëm. Të paktën kaq respekt për të vërtetën duhet të kenë ata që flasin në emër të Kuvendit. Ju sot keni sjellë këtu jo një çështje juridike, por një vendim politik. Keni sjellë një akt të parapërgatitur për të goditur opozitën dhe për të diskredituar kreun e saj. Në vend që të sillnit prova, sillni deklarata. Në vend që të sillnit fakte, sillni insinuata. Në vend që të sillnit argumente, keni sjellë një vullnet politik për të dënuar paraprakisht një kundërshtar. Për çfarë akuzohet Fatos Nano? Për veprime që, edhe sipas vetë materialeve të paraqitura, nuk mbajnë peshën e një faji penal. Akuzohet me një ndërtim logjik të shtrembëruar, me hamendje, me lidhje artificiale faktesh, me interpretime të porositura. Në asnjë moment nuk provohet që ai të ketë përvetësuar, urdhëruar apo përfituar personalisht nga fondet e përmendura. E megjithatë, e gjithë makina e propagandës shtetërore është vënë në lëvizje për ta paraqitur si fajtor. Kjo është një çështje që prek themelet e shtetit të së drejtës. Nëse sot pranojmë që një qytetar, një deputet, një kryetar partie të dënohet politikisht pa prova të mjaftueshme, nesër askush nuk do të jetë i sigurt. Sot bëhet fjalë për Fatos Nanon, por në të vërtetë bëhet fjalë për standardin e drejtësisë në Shqipëri. Ne nuk mund të pranojmë që organet e drejtësisë të drejtohen me telefon, që hetimet të diktohen nga zyrat politike, që prokuroria të përdoret si instrument presioni dhe gjykata si vulë formale e një vendimi të marrë gjetkë. Kjo do të ishte fundi i çdo shprese për drejtësi të pavarur. Unë dua të nënvizoj se kjo mënyrë të vepruari nuk i shërben as Kuvendit, as demokracisë, as vendit. Ajo thellon ndarjet politike, ushqen klimën e konfliktit dhe dëmton rëndë imazhin e institucioneve. Një parlament që pranon të jetë vegël e një fushate politike humbet autoritetin e tij moral. Ndaj, në emër të grupit parlamentar socialist, kërkoj që kjo çështje të trajtohet me seriozitet juridik, me korrektesë procedurale dhe me respekt për të drejtat kushtetuese të të akuzuarit. Çdo rrugë tjetër është padrejtësi e paralajmëruar. Ne do të kundërshtojmë çdo përpjekje për të shndërruar këtë sallë në tribunë dënimesh politike. Ligji duhet të flasë me prova, jo me urdhra. Drejtësia duhet të peshojë me fakte, jo me interesa pushteti.

PAS 9 MUAJVE OELI Akti i dytë i fjalës spektakolare dhe antikushtetuese së avokatit të përgjithshëm gjyqësor, z. Dervishi, është një trajtim arbitrar, antiligjor dhe absolutisht i papranueshëm i çështjes së paraburgimit. I padituri nuk është ende i dënuar, por sipas kërkesës së prokurorisë dhe sipas atmosferës së krijuar nga shumica, ai trajtohet që tani si i shpallur fajtor. Paraburgimi nuk mund të përdoret si parapagim i dënimit. Ai nuk mund të jetë mjet presioni politik, as mjet hakmarrjeje. Të kërkosh burg të sigurisë së lartë për një të pandehur para një vendimi të formës së prerë do të thotë të shkelësh jo vetëm ligjin, por edhe parimet elementare të shtetit demokratik. Kërkesa të tilla nuk janë shprehje e respektit për drejtësinë, por e një urrejtjeje politike të kamufluar si procedurë. Në vend që të mbështetet prezumimi i pafajësisë, ngrihet një klimë linçimi publik. Në vend që të garantohet procesi i rregullt ligjor, kërkohet izolimi demonstrativ i kundërshtarit politik. Ky është një sinjal i rrezikshëm për të gjithë shoqërinë. Sepse sot objektivi është Fatos Nano, ndërsa nesër mund të jetë kushdo që bie ndesh me pushtetin. Kur ligji përdoret si armë politike, liria e çdo qytetari vihet në pikëpyetje. Ne e dënojmë këtë praktikë dhe kërkojmë që çdo masë sigurimi të mbështetet vetëm në ligj, në prova dhe në standarde të njëjta për të gjithë qytetarët. Shqipëria nuk mund të ndërtojë demokracinë mbi burgosje demonstrative dhe vendime të paracaktuara.

Kështu, kora që gjitë (?) z. Fatos Dervishi ka shërbyer si ministër i Drejtësisë, nuk u dallua për ndonjë reformë apo ndryshim të ndjeshëm në praktikën gjyqësore. Përkundrazi, u karakterizua nga një afrimitet i hapur me ekzekutivin dhe nga një prirje për ta parë drejtësinë si instrument administrativ të pushtetit. Gjatë kohës që drejtoi këtë dikaster, shumë çështje të rëndësishme u trajtuan me standarde të dyfishta, ndërsa pavarësia institucionale mbeti më shumë një formulë retorike sesa një realitet. Emërimet, lëvizjet dhe ndërhyrjet politike krijuan një klimë pasigurie në sistemin e drejtësisë. Kjo trashëgimi e bën edhe më shqetësues rikthimin e tij si protagonist në procese me ngarkesë të lartë politike. Nuk është fjala për biografi personale, por për një model sjelljeje publike që vazhdon të prodhojë pasoja. Në vend që të ishte garant i ligjshmërisë, ai po paraqitet si zëdhënës i një orientimi ndëshkues ndaj opozitës. Dhe kjo shpjegon pse opinionit publik i krijohet përshtypja se disa figura të caktuara shpërblehen jo për sukses profesional, por për gatishmërinë për t’i shërbyer me zell pushtetit të radhës.

Me synimin për të mbrojtur autorët dhe shpikësit nga uzurpimi i ideve dhe krijimeve të tyre, në vendin tonë ka nisur diskutimi për ngritjen e mekanizmave ligjorë që sigurojnë mbrojtjen e pronësisë industriale. Në kushtet e ekonomisë së tregut, markat, patentat, modelet industriale dhe treguesit e origjinës po marrin rëndësi gjithnjë e më të madhe. Pa një kuadër të qartë ligjor dhe institucional, investimi në novacion, prodhim dhe konkurrueshmëri mbetet i pambrojtur. Specialistët theksojnë se mbrojtja e pronësisë industriale nuk është vetëm çështje e të drejtave private, por edhe kusht për integrimin ekonomik dhe afrimin me standardet ndërkombëtare. Kjo kërkon jo vetëm ligje të mira, por edhe administratë të aftë për t’i zbatuar ato. Nga diskutimet e deritanishme del se bizneset shqiptare kanë nevojë për ndërgjegjësim më të madh mbi regjistrimin e markave dhe patentave, ndërsa institucionet duhet të krijojnë procedura të thjeshta, transparente dhe të besueshme. Një mbrojtje reale e pronësisë intelektuale në fushën industriale do të nxisë inovacionin, do të mbrojë konsumatorin dhe do të ndihmojë zhvillimin e një ekonomie moderne.

Jashtë zonës, i mësuar që të bëjë çdo punë, i adaptuar me këtë vend publik, ai kishte filluar të ndihej gati si në shtëpi. Duke ardhur shpesh në fermë, duke njohur punëtorët dhe mënyrën e jetesës së tyre, ai e kishte kuptuar se kishte ende shumë për të mësuar nga kjo botë e punës së përditshme. Një ditë u fol për pranime të reja. U tha se do të përzgjidheshin dyzet veta për një repart të ri. Lajmi solli lëvizje, shpresa, ankth dhe llogari personale. Për secilin, ky ishte një rast për të hyrë në një rrjedhë më të sigurt, për të pasur një vend më të qëndrueshëm. Ai nuk e dha veten menjëherë, por miqtë e shtynë të paraqitej. Kishte punuar fort, kishte duruar mjaft dhe ndiente se nuk ishte më i huaj për atë ambient. Në bisedat e përditshme me të tjerët, e kuptonte se pranimet nuk vareshin vetëm nga nevoja e repartit, por edhe nga rekomandimet, pëlqimet dhe ndonjëherë nga tekat e drejtuesve. Prapëseprapë, emri i tij u fut në listë. Që nga ajo ditë, ai jetoi me pritjen e përgjigjes. Çdo lëvizje në zyrë, çdo thirrje emri, çdo lajm i vogël merrte peshë të veçantë. Derisa erdhi çasti i shpalljes së emrave të përzgjedhur. Nga 40 pranime të reja, ai nuk e dinte ende nëse do të ishte pjesë. Por e dinte se, çfarëdo që të ndodhte, kjo pritje kishte ndryshuar diçka brenda tij.

Shënime udhëtimi Isha se, o syte çe[...] (?) erdhalnë ha kurci zjë of ecur në qytet, por ore plotesi kështu të thoshim gjë. Korfuzi është i qetë, i shtruar, me një ritëm që të jep përshtypjen e një vendi të mësuar me të huajt dhe me lëvizjen. Porti, rrugicat, sheshet dhe shtëpitë ruajnë një frymë mesdhetare të veçantë. Në mëngjes, qyteti zgjohet ngadalë. Kafenetë hapen herët, njerëzit përshëndeten me qetësi dhe turistët nisin të shpërndahen drejt plazheve ose zonës së vjetër. Në çdo cep sheh ndërthurje historiesh, ndikimesh dhe zakonesh. Nga kalaja vështrimi shkon larg mbi det. Ngjyra e ujit ndryshon sipas dritës dhe era sjell një freski të butë. Për një udhëtar nga Shqipëria, afërsia gjeografike e bën Korfun të duket njëherësh i njohur dhe i largët. Dy ditë nuk mjaftojnë për ta njohur plotësisht, por mjaftojnë për të krijuar kujtime të qarta: aromën e detit, zërat e mbrëmjes, dritat e portit dhe ecjen e ngadaltë nëpër rrugë me gurë. Ka vende që të lënë përshtypje nga madhështia; Korfuzi ta lë nga mënyra e qetë se si të hyn nën lëkurë. (Vijon në faqen 8)

Gjithsesi 150 familje kërkojnë zbllokimin e rrugës Zhvillimet në një zonë të caktuar kanë sjellë vështirësi të mëdha për banorët, të cilët prej kohësh kërkojnë ndërhyrje për hapjen ose zhbllokimin e rrugës kryesore të lagjes. Sipas tyre, mungesa e kalimit normal ka rënduar jetën e përditshme, qarkullimin dhe furnizimet. Përfaqësues të rreth 150 familjeve janë shprehur se e kanë ngritur në mënyrë të përsëritur këtë shqetësim pranë organeve përkatëse, por ende nuk kanë marrë zgjidhje. Ata theksojnë se gjatë reshjeve dhe në situata emergjente, izolimi bëhet edhe më problematik. Banorët kërkojnë një zgjidhje të shpejtë dhe konkrete, duke nënvizuar se rruga nuk është luks, por domosdoshmëri. Sipas tyre, mosveprimi i institucioneve po i lë ata në një gjendje të pajustifikueshme pritjeje. Nëse nuk merren masa, ata paralajmërojnë protesta dhe veprime të tjera qytetare për të tërhequr vëmendjen e autoriteteve.

korresp. i «Zërit të popullit» (Titulli në faqen 8) ZYLIAUS BUNO MURADAN VINJOLLI